(+84 4) 36288 549

hoimoitruongxdvn@gmail.com

Số 55 đường Giải phóng - Hà Nội

Triển lãm sản phẩm khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo ngành Xây dựng: Động lực phát triển các công trình hạ tầng chiến lược

Ngày 16/11/2026, tại Hà Nội, Bộ Xây dựng tổ chức hội thảo “Phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngành Xây dựng”, với sự tham gia của đông đảo nhà quản lý, chuyên gia, nhà khoa học, đại diện doanh nghiệp và cơ sở đào tạo.

Phát biểu khai mạc hội thảo, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà nhấn mạnh, trong bối cảnh đất nước đang phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số có vai trò đặc biệt quan trọng, không chỉ tạo động lực phát triển cho từng ngành, lĩnh vực mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.

Thứ trưởng Phạm Minh Hà phát biểu khai mạc hội thảo

Theo Thứ trưởng Phạm Minh Hà, ngành Xây dựng vừa trực tiếp đóng góp vào tăng trưởng, vừa tạo nền tảng phát triển cho nhiều ngành kinh tế khác thông qua hệ thống kết cấu hạ tầng, đô thị, nhà ở và dịch vụ vận tải. Thời gian qua, ngành đã có những đóng góp tích cực vào tăng trưởng chung, song động lực vẫn chủ yếu dựa trên mở rộng quy mô đầu tư và huy động nguồn lực. Trong khi nguồn lực đầu tư không thể tăng mãi, yêu cầu đặt ra là phải tìm kiếm những động lực tăng trưởng mới dựa trên năng suất, chất lượng, hiệu quả và hàm lượng công nghệ.

Bộ Xây dựng đã có những bước chuẩn bị quan trọng về thể chế, tiêu chuẩn, dữ liệu và nâng cao năng lực của doanh nghiệp trong nước. Tuy nhiên, việc triển khai các chiến lược về đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong toàn ngành vẫn đang ở giai đoạn khởi động; nhiều kết quả nghiên cứu chưa được ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn, chưa chuyển hóa thành giá trị kinh tế cụ thể.

Từ thực tế đó, Thứ trưởng Phạm Minh Hà đề nghị các đại biểu tập trung nhận diện những lĩnh vực, công đoạn mà ứng dụng khoa học công nghệ và chuyển đổi số có thể giúp giảm chi phí, rút ngắn thời gian, nâng cao hiệu quả và bảo đảm chất lượng; đồng thời làm rõ các điểm nghẽn về cơ chế, chính sách, tiêu chuẩn, định mức, hệ thống thử nghiệm, dữ liệu và nguồn nhân lực; xác định những bài toán lớn cần ưu tiên giải quyết, gắn với mục tiêu, sản phẩm đầu ra, đơn vị ứng dụng và trách nhiệm cụ thể của các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp.

Đặc biệt, Thứ trưởng Phạm Minh Hà mong muốn lắng nghe những ý tưởng, đề xuất từ đoàn viên, thanh niên và sinh viên – nguồn nhân lực kế cận, sẽ trực tiếp tham gia nghiên cứu, phát triển, ứng dụng và làm chủ công nghệ ngành Xây dựng trong tương lai; đồng thời cho biết những ý kiến tại hội thảo sẽ được Bộ Xây dựng tổng hợp, tiếp thu, làm cơ sở hoàn thiện các định hướng, nhiệm vụ và giải pháp phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của ngành trong giai đoạn tới.

Trình bày tham luận tại hội thảo, Phó Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam Nguyễn Mạnh Thắng nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ phương thức quản lý truyền thống sang quản lý thông minh dựa trên công nghệ và dữ liệu số. Với mạng lưới khoảng 600.000km đường bộ, trong đó có 26.452km quốc lộ và 3.345km đường cao tốc, việc đổi mới phương thức quản lý, khai thác và bảo trì có ý nghĩa quan trọng trong nâng cao hiệu quả đầu tư và năng lực kết nối.

Cục Đường bộ Việt Nam xác định ba trụ cột chuyển đổi trọng tâm gồm: ứng dụng công nghệ, vật liệu mới; xây dựng cơ sở dữ liệu đường bộ quốc gia và quản trị số; phát triển giao thông thông minh (ITS), thu phí điện tử không dừng (ETC) và kiểm soát tải trọng xe tự động. Trong đó, AI, GIS, công nghệ quét laser, camera 360 độ và mô hình bản sao số được định hướng ứng dụng trong khảo sát, đánh giá chất lượng mặt đường, dự báo hư hỏng và bảo trì công trình. Việc sử dụng vật liệu tái chế, bê tông tính năng siêu cao (UHPC), công nghệ bảo trì tiên tiến cũng góp phần kéo dài tuổi thọ công trình, tiết kiệm chi phí và giảm phát thải.

Phó Cục trưởng Cục Đường bộ Việt Nam Nguyễn Mạnh Thắng trình bày tham luận tại hội thảo

Đáng chú ý, hệ thống giao thông thông minh có thể giúp rút ngắn khoảng 35-45% thời gian phát hiện, xử lý sự cố; tỷ lệ triển khai thu phí điện tử không dừng tại Việt Nam hiện đạt trên 96%. Đây là những kết quả bước đầu cho thấy hiệu quả của ứng dụng công nghệ trong quản lý, điều hành và khai thác hạ tầng đường bộ.

“Để thúc đẩy chuyển đổi toàn diện, Cục Đường bộ Việt Nam đề xuất hoàn thiện tiêu chuẩn, quy chuẩn đối với công nghệ, vật liệu mới; xây dựng hệ sinh thái dữ liệu số thống nhất; phát triển các đoạn đường thử nghiệm công nghệ; đầu tư Trung tâm quản lý giao thông thông minh quốc gia; thúc đẩy chuyển đổi xanh, hợp tác quốc tế và đào tạo nhân lực số. Mục tiêu đến năm 2030 là hình thành mạng lưới 5.000km đường cao tốc thông minh, góp phần nâng cao năng lực kết nối, khơi thông các hành lang logistics và tạo động lực tăng trưởng cho ngành Xây dựng” - Phó Cục trưởng Nguyễn Mạnh Thắng cho biết.

Trong khi đó, với bài tham luận chuyên sâu, TS. Ngô Anh Tuấn - Giám đốc Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng tập trung phân tích dư địa tăng trưởng từ các lĩnh vực của ngành. Theo đó, trong đầu tư xây dựng, ứng dụng BIM có thể giúp giảm sai sót thiết kế, kiểm soát chi phí và rút ngắn 12-15% thời gian thi công tại các dự án thí điểm. Vì vậy, cần đẩy nhanh triển khai BIM, số hóa định mức, giá vật liệu và xây dựng hệ thống tiêu chuẩn có khả năng tích hợp với nền tảng số.

Đối với phát triển đô thị, TS. Ngô Anh Tuấn nhấn mạnh cần ưu tiên liên thông dữ liệu quy hoạch, đất đai, hạ tầng kỹ thuật; ứng dụng BIM trong cấp phép xây dựng, gắn quy hoạch đô thị theo mô hình TOD với phát triển đường sắt đô thị; khai thác hiệu quả hạ tầng hiện có thông qua giao thông thông minh, thu phí không dừng, bảo trì dựa trên dữ liệu và tăng cường kết nối giữa các phương thức vận tải. Với đường sắt, cần xây dựng chương trình nghiên cứu tổng thể, xác định rõ công nghệ có thể tự chủ, công nghệ cần chuyển giao, gắn nhiệm vụ nghiên cứu với nhu cầu dự án và năng lực doanh nghiệp trong nước. Đối với nhà ở và bất động sản, cần minh bạch thông tin thị trường, phát triển thiết kế điển hình nhà ở xã hội và đẩy mạnh công nghiệp hóa thi công để giảm chi phí, rút ngắn tiến độ.

TS. Ngô Anh Tuấn, Giám đốc Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng

Để khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thực sự tạo động lực tăng trưởng, TS. Ngô Anh Tuấn đề xuất Bộ Xây dựng lựa chọn, công bố các bài toán lớn theo từng lĩnh vực, gắn nghiên cứu với nhu cầu thực tiễn; hoàn thiện tiêu chuẩn, định mức cho công nghệ, vật liệu mới; nâng cao năng lực thử nghiệm, kiểm định trong nước.

Đồng thời, cần lấy hiệu quả ứng dụng và giá trị thực tiễn làm thước đo kết quả nghiên cứu; tăng cường theo dõi, đánh giá đóng góp của từng lĩnh vực vào tăng trưởng. Các địa phương cần đẩy nhanh lộ trình áp dụng BIM, cập nhật dữ liệu ngành, công bố giá vật liệu sát thị trường và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ quản lý xây dựng, quy hoạch, phát triển đô thị.

Bên cạnh tham luận của lãnh đạo Cục Đường bộ Việt Nam và Học viện Chiến lược, bồi dưỡng cán bộ xây dựng, tại hội thảo, các tham luận của đại diện các đơn vị tập trung vào vai trò của khoa học công nghệ trong lĩnh vực đường bộ; đổi mới công nghệ, chuyển đổi số tại doanh nghiệp xây dựng, hệ thống thông tin địa lý (GIS), trí tuệ nhân tạo (AI) và dữ liệu số trong khảo sát, thiết kế, quản lý công trình; cùng các giải pháp phát triển ngành Xây dựng dựa trên tri thức và năng lực làm chủ công nghệ.

Các nội dung trao đổi cũng đặt ra yêu cầu tăng cường liên kết giữa cơ quan quản lý nhà nước, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp. Trong đó, doanh nghiệp cần thực sự trở thành trung tâm của quá trình đổi mới sáng tạo, tham gia từ khâu xác định nhu cầu, đặt hàng nghiên cứu đến tiếp nhận, ứng dụng và thương mại hóa sản phẩm công nghệ. Đây là hướng đi quan trọng để rút ngắn khoảng cách giữa nghiên cứu và thực tiễn, khắc phục tình trạng nhiều kết quả khoa học chưa được ứng dụng rộng rãi.

Quang cảnh hội thảo

Phát biểu bế mạc hội thảo, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà đánh giá các tham luận chuyên sâu tại hội thảo đã mang đến những góc nhìn đa chiều, phản ánh thực tiễn phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngành Xây dựng; đồng thời chỉ ra nhiều khó khăn, vướng mắc về cơ chế, chính sách cần tháo gỡ.

Theo Thứ trưởng Phạm Minh Hà, hiện nay ngành Xây dựng đã từng bước làm chủ công nghệ, nâng cao năng lực thiết kế, thi công và triển khai nhiều công trình quy mô lớn, phức tạp. Tuy nhiên, trước yêu cầu tăng trưởng trong giai đoạn mới, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải trở thành động lực đột phá. Muốn vậy, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, tháo gỡ rào cản về quy định, định mức; đầu tư hạ tầng nghiên cứu, phát triển nhân lực chất lượng cao và tăng cường gắn kết giữa cơ sở đào tạo với doanh nghiệp.

Yêu cầu các đơn vị thuộc Bộ nghiêm túc tiếp thu, tổng hợp kiến nghị từ doanh nghiệp, hiệp hội, nhà khoa học và cơ sở đào tạo, Thứ trưởng Phạm Minh Hà chỉ đạo các đơn vị tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách, quy chuẩn, tiêu chuẩn, định mức, đồng thời đổi mới chương trình đào tạo, đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Thứ trưởng Phạm Minh Hà mong muốn doanh nghiệp, hiệp hội, nhà khoa học và các cơ quan truyền thông tiếp tục đồng hành cùng Bộ Xây dựng, đóng góp sáng kiến, giải pháp, góp phần đưa khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực phát triển bền vững của ngành.

Trần Đình Hà

Nguồn: moc.gov.vn

LOGO ĐỐI TÁC - KẾT NỐI GIÁ TRỊ